Alopecia androgenetica: oorzaak en behandeling

Wat is alopecia androgenetica?

De naam zegt eigenlijk al veel. ‘Androgenetica’ verwijst naar androgenen, mannelijke geslachtshormonen zoals DHT, en naar genetische aanleg. Bij alopecia androgenetica zijn bepaalde haarzakjes erfelijk gevoeliger voor DHT. Hierdoor worden de haren geleidelijk dunner en kunnen ze uiteindelijk verdwijnen.

Het is meestal geen teken van een onderliggend gezondheidsprobleem. Toch kan erfelijke haaruitval een grote psychische en emotionele impact hebben. Dat het medisch gezien doorgaans onschuldig is, maakt het voor degene die ermee te maken krijgt niet minder ingrijpend.

‍
Hoe ontstaat alopecia androgenetica?

Alopecia androgenetica ontstaat doordat bepaalde haarzakjes erfelijk gevoelig zijn voor DHT. DHT is een hormoon dat uit testosteron wordt gevormd.

Bij gevoelige haarzakjes zorgt DHT ervoor dat ze langzaam kleiner worden. Hierdoor worden de haren steeds dunner en korter, totdat ze uiteindelijk nauwelijks meer zichtbaar zijn. Dit proces heet miniaturisatie.

Bij mannen zijn vooral de haarzakjes bij de inhammen en op de kruin gevoelig voor DHT. Daarom begint erfelijke haaruitval vaak met dieper wordende inhammen of een kalende kruin.

Het gaat meestal niet om een te hoge hoeveelheid DHT, maar om hoe gevoelig je haarzakjes voor dit hormoon zijn. Op onze pagina over DHT lees je hier meer over.
‍

Hoe herken je alopecia androgenetica?

Alopecia androgenetica herken je aan een geleidelijk en voorspelbaar patroon van haaruitval. Dat patroon verschilt tussen mannen en vrouwen.

Bij mannen begint het meestal met dieper wordende inhammen en dunner wordend haar op de kruin. Na verloop van tijd kunnen deze gebieden steeds groter worden en uiteindelijk in elkaar overlopen. Het haar aan de zijkanten en achterkant blijft meestal langer behouden. Meer hierover lees je in ons artikel over haaruitval bij mannen.

Bij vrouwen wordt het haar meestal geleidelijk dunner rond de scheiding en boven op het hoofd. De haarlijn aan de voorkant blijft vaak intact en volledige kaalheid komt zelden voor. Meer hierover lees je in ons artikel over haaruitval bij vrouwen.

Omdat het proces langzaam verloopt, valt het vaak pas na langere tijd op. Vroege herkenning is belangrijk, omdat het meestal makkelijker is om bestaand haar te behouden dan haar terug te krijgen dat al langere tijd verdwenen is.
‍

‍
Hoe vaak komt het voor?

Alopecia androgenetica is verreweg de meest voorkomende vorm van haaruitval. Bij mannen wordt vaak de volgende vuistregel gebruikt: ongeveer 20 procent rond het twintigste levensjaar, 30 procent rond het dertigste, 40 procent rond het veertigste en 50 procent rond het vijftigste.

Bij vrouwen heeft ongeveer 12 procent er vóór de overgang mee te maken. Na de overgang loopt dit op tot ongeveer de helft.

Je bent er dus allesbehalve alleen in, ook al voelt het vaak wel zo.

Is het hetzelfde als andere vormen van haaruitval?

Niet elke vorm van haaruitval is alopecia androgenetica. Het verschil is belangrijk, omdat de behandeling per oorzaak kan verschillen.

Bij alopecia areata valt het haar plotseling uit in ronde, kale plekken. Dit komt door een auto immuunreactie en verloopt anders dan erfelijke haaruitval.

Bij telogeen effluvium valt het haar tijdelijk en verspreid uit. Dit gebeurt bijvoorbeeld na stress, ziekte, een bevalling of een streng dieet. Vaak herstelt het haar daarna vanzelf.

Twijfel je of jouw haaruitval erfelijk is of een andere oorzaak heeft? Lees dan meer in ons artikel over haaruitval door stress of erfelijk.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Een arts kan alopecia androgenetica vaak herkennen door vragen te stellen en andere oorzaken uit te sluiten. Bij geleidelijk dieper wordende inhammen en een kalende kruin, zonder klachten aan de hoofdhuid, is de diagnose meestal goed te stellen op basis van het patroon en het verloop.

Zijn er ronde kale plekken, jeuk, roodheid, schilfers of littekens op de hoofdhuid? Of begon de haaruitval na een grote stressvolle gebeurtenis, ziekte of bevalling? Dan is extra onderzoek vaak nodig en kan een verwijzing naar een specialist verstandig zijn.

‍
Is alopecia androgenetica te behandelen?

Alopecia androgenetica is niet te genezen, maar wel te behandelen. Het doel is om verdere haaruitval af te remmen, bestaand haar te behouden en soms een deel van de haargroei terug te krijgen.

De twee best onderzochte behandelingen zijn finasteride en minoxidil. Finasteride verlaagt DHT en pakt daarmee de belangrijkste oorzaak van erfelijke haaruitval bij mannen aan. Lees meer op onze pagina over finasteride.

Minoxidil stimuleert de haargroei en kan haren langer in de groeifase houden. Lees meer op onze pagina over minoxidil.

Voor vrouwen bieden we op dit moment alleen orale minoxidil aan. Finasteride bieden we niet aan vrouwen aan, omdat het wetenschappelijk onderzoek naar de werking en veiligheid bij vrouwen nog te beperkt is.

Hoe 3CO alopecia androgenetica behandeld

Vermoed je dat je alopecia androgenetica hebt, dan begint een behandeling altijd met een medische beoordeling. Bij 3CO verloopt die volledig online. Je vult een medische vragenlijst in en een BIG-geregistreerde arts beoordeelt je aanvraag individueel en bepaalt of, en zo ja welke, behandeling bij jou past. Bij een positief oordeel maakt de partnerapotheek de medicatie klaar en wordt deze thuisbezorgd.

Benieuwd of een behandeling bij jouw situatie past? Start een online consult. Een arts beoordeelt je aanvraag.

Veelgestelde vragen over alopecia androgenetica

‍

BRONNEN

1. Ho CH, Sood T, Zito PM. Androgenetic Alopecia. StatPearls, NCBI Bookshelf, 2024.
2. Sinclair R, Torkamani N. Male androgenetic alopecia. Endotext, NCBI Bookshelf.
3. Azzouni F, Godoy A, Li Y, Mohler J. The 5 alpha-reductase isozyme family: a review of basic biology and their role in human diseases. Advances in Urology. 2012;2012:530121.
4. Kelly Y, Blanco A, Tosti A. Androgenetic alopecia: an update of treatment options. Drugs. 2016;76(14):1349–1364.
5. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Behandelrichtlijn Alopecia.
6. Farmacotherapeutisch Kompas. Finasteride bij alopecia en minoxidil. Zorginstituut Nederland.